Nowelizacja Kodeksu Postępowania Administracyjnego w 2017 roku w Jednostkach Samorządu Terytorialnego

Od 1 czerwca 2017 r. obowiązują nowe przepisy, wprowadzone ustawą z dnia 7 kwietnia 2017 r. o zmianie ustawy — Kodeks postępowania administracyjnego oraz niektórych innych ustaw, Dz.U. z 2017 r. poz. 935.

Geneza

Obowiązująca od 1 czerwca 2017 r. nowelizacja przepisów kodeksu postępowania administracyjnego jest jedną z najistotniejszych i najobszerniejszych nowelizacji postępowania administracyjnego od 1960 r.

Celem nowelizacji jest wprowadzenie rozwiązań, które pozwolą usprawnić postępowania administracyjne oraz skrócić czas ich trwania; zapobiegną przewlekłości w rozpatrywaniu spraw administracyjnych; przyczynią się do bardziej partnerskiego podejścia administracji do obywateli przez wykorzystanie metod polubownego rozstrzygania sporów i koncyliacyjnego trybu załatwiania kwestii spornych (mediacja, ugoda administracyjna; zapewnią adekwatność administracyjnych kar pieniężnych; zmniejszą ilość decyzji kasatoryjnych wydawanych przez organy odwoławcze.

Co do zasady do spraw wszczętych i niezakończonych stosuje się przepisy dotychczas obowiązujące, z wyjątkiem przepisów dotyczących mediacji art. 96a -96n.

Kluczowe zmiany

Zmiany w obszarze zasad ogólnych postępowania administracyjnego

  • zasada „in dubio pro libertate” - zasada współdziałania art. 7b kpa,
  • zasada proporcjonalności, bezstronności i równego traktowania,
  • zasada uprawnionych oczekiwań – pewności prawa art. 8 § 2 kpa,
  • zasada polubownego załatwienia spraw – art. 13 kpa,
  • zmiana w zakresie dwuinstancyjności postępowania art. 16 kpa,
  • zdefiniowanie decyzji prawomocnej art. 15 kpa.

Bezczynność organu i przewlekłość postępowania, ponaglenie

  • zmiany w art. 36–38 k.p.a., w tym zdefiniowane w art. 37 k.p.a. pojęcia bezczynności i przewlekłości,
  • ponaglenie jako środek zaskarżenia bezczynności i przewlekłości,
  • procedura rozpoznania ponaglenia,
  • obowiązek pouczenia strony o możliwości wniesienia ponaglenia, w sytuacji, o której mowa w art. 36 § 1 k.p.a., a także zmiana ustawy o samorządowych kolegiach odwoławczych.

Zawiadomienie stron o decyzji lub innych czynnościach w postępowaniachz udziałem znacznej liczby podmiotów

(art. 49–49b i art. 91 § 3 k.p.a)
  • sposób liczenia skutku zawiadomienia,
  • sposób publicznego zawiadomienia o rozprawie,
  • prawo żądania przez stronę udostępnienia jej odpisu decyzji lub postanowienia w sposób i w formie określonych we wniosku w przypadku zastosowania zawiadomienia o decyzji a brak możliwości spełnienia tego żądania przez organ.

Mediacja w postępowaniu administracyjnym

  • zmiany dot. rozdziału 5a, art. 35 § 5, art. 83 § 4, art. 96a–96n, art. 263 § 1, art. 263a i art. 264 § 1a k.p.a. - jako nowa instytucja postępowania administracyjnego;
  • charakter sprawy, pozwalający na przeprowadzenie mediacji - wielość stron, możliwość zawarcia ugody, sprawa, w której organ ma zamiar wydać decyzję na niekorzyść adresata i może się spodziewać odwołania - organ stroną mediacji; cel i skutki mediacji;
  • układ horyzontalny i układ wertykalny;
  • bezstronność mediacji;
  • dobrowolność mediacji;
  • kwestie poufności;
  • czas trwania mediacji i sposób jej zakończenia;
  • koszty mediacji – wynagrodzenie mediatora.

Wskazanie niespełnionych przesłanek do wydania decyzji zgodnej z żądaniem strony

  • art. 79a k.p.a. - ułatwienie stronie podjęcia działań zmierzających do skorygowania treści wniosku lub uzupełnienia materiału dowodowego w sprawie, a w efekcie – uniknięcie wydania rozstrzygnięcia negatywnego, gdy wydanie decyzji pozytywnej jest możliwe,
  • zakres zastosowania i wyłączenia na mocy „lex specialis”.

Nakaz rozstrzygania niedających się usunąć wątpliwości faktycznych na korzyść strony

  • art. 81a k.p.a. – odpowiednik zasady „in dubio pro reo”?,
  • przesłanki i skutki wprowadzenia regulacji,
  • „wątpliwości faktycznych” a reguły dowodowe,
  • zastosowanie tej zasady w sprawach, w których występują strony o spornych interesach.

Usprawnienie współdziałania organów i posiedzenie w trybie współdziałania

  • art. 106 § 6 i art. 106a k.p.a. – instytucja posiedzenia w trybie współdziałania, na wniosek strony, organu współdziałającego i z urzędu,
  • termin na zwołanie posiedzenia,
  • udział stron w posiedzeniu.

Milczące załatwienie sprawy

(art. 1 pkt 1, art. 122a–122g, art. 151 § 3, art. 155a, art. 158 § 1 zd. 2, art. 162a k.p.a.)
  • cel instytucji milczącego załatwienia sprawy i jej istota,
  • przepis prawa materialnego jako podstawa prawna do jej zastosowania,
  • milczące zakończenie postępowania (pasywna) a milcząca zgoda (aktywna),
  • termin milczącego załatwienia sprawy,
  • zaświadczenie o milczącym załatwieniu sprawy i możliwość weryfikacji prawidłowości milczącego załatwienia sprawy.

Ugody administracyjnej

  • rezygnacja z przesłanki „uproszczenia lub przyspieszenia postępowania” - art. 114 k.p.a.,
  • prawo organu do wystąpienia z inicjatywą zawarcia ugody,
  • doprecyzowanie treści ugody i konieczność włączenia ugody do akt sprawy,
  • forma ugody.

Zmiany dotyczące postępowania odwoławczego

  • zrzeczeniu się odwołania,
  • zmiana zakresu postępowania wyjaśniającego prowadzonego przez organ odwoławczy i podstaw do wydania decyzji kasatoryjnej,
  • wytyczne organu odwoławczego w zakresie wykładni prawa,
  • sprzeciw od decyzji kasatoryjnej – wymogi formalne i tryb jego wnoszenia oraz rozpoznania,
  • doprecyzowana forma uwzględnienia skargi strony w trybie autokontroli (zmiana art. 54 § 3 p.p.s.a.),
  • fakultatywny wniosek o ponowne rozpatrzenie sprawy.

Tryb postępowania administracyjnego o charakterze uproszczonym

  • specyfika postępowania uproszczonego,
  • maksymalny termin na załatwienie sprawy w postępowaniu uproszczonym; wyłączenie możliwości wypowiedzenia się przez stronę co do przeprowadzonych dowodów,
  • ograniczenie postępowania dowodowego do dowodów przedstawionych przez stronę na etapie wszczęcia postępowania i dowodów możliwych do ustalenia przez organ na podstawie danych, którymi organ ten dysponuje.

Administracyjne kary pieniężne

(art. 189a–189k k.p.a.)
  • definicja administracyjnej kary pieniężnej,
  • przesłanki wymiaru administracyjnej kary pieniężnej,
  • odstąpienie od nałożenia administracyjnej kary pieniężnej i udzielenie pouczenia;
  • odsetki od kary zaległej,
  • terminy przedawnienia nakładania administracyjnej kary pieniężnej,
  • terminy przedawnienia egzekucji takiej kary,
  • udzielenie ulgi w spłacie.

dr Barbara Michalak

Praktyk KPA

  • Praktyk z ponad 25-letnim doświadczeniem
  • Doktor nauk prawnych Wydział Prawa i Administracji Uniwersytetu Wrocławskiego
  • Od 2004 r. – Etatowy Członek Samorządowego Kolegium Odwoławczego we Wrocławiu
  • Autorka publikacji w systemie informacji prawnej LEX

Pomoc Praktyków

Nawiązując do powyżej przedstawionych zmian w obszarze KPA oferujemy szkolenia skierowane dla pracowników JST organizowane na terenie urzędów.

Wiedza prezentowana wyłącznie przez Praktyków pozwoli na prawidłowe stosowanie przepisów i sprawne prowadzenie postępowania administracyjnego.

Jesteś zainteresowany?

Zadzwoń: 731 393 493 lub wypełnij formularz

Formularz kontaktowy